Чувашские стихи для детей на чувашском языке
Каçхине тухрăм урама
Тӳпере çалтăрсем нумай
Аса илетĕп эп сана
Юратса, юратса.
Малтанхи юрату пĕтместь
Тахçанах мана каланă эс
Тахçанах мана шантарнă эс
Юратса, юратса.
Хушса юрламалли:
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Урама каллех тухатăп эп
Сан çинчен шухăшлатăп эп
Нихăçан сана манмастăп эп
Юратса, юратса.
Яланах эп кĕтеп сана
Аса ил-ха эс мана
Малтанхи пек мана кала
Юратса, юратса
Хушса юрламалли:
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Хушса юрламалли:
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Сана курас килет манăн
Ах хăçан-ши чун лăпланать
Чун лăпланать, ах хăçан-ши
Сана курас килет манăн
Ла-ла-ла-ла.
Маша, Федорова Л. Тӑван чĕлхем
Шӑнкар-шӑнкар шыв юххи, –
Чӗвӗлти чӑваш чӗлхи.
Чунӑмра – тӑван хӗлхем,
Сӑмахра пурах илем.
Кӑмӑллан пуплет анне,
Калаçать япшар атте.
Тӗп чӑваш – ман асатте,
Чӑвашсем – аппа, тете.
Чӗлхеме саватӑп эп.
Ҫепӗҫ вал, янравлӑ, шеп.
Сывӑ пул тӑван чӗлхем,
Чунӑма ҫӗкле, хӗлхем!
Çеçпĕл Мишши | Сăвă | 1920
Тĕнчене тасатрĕ ирĕк вут-кăварĕ,
Çут тĕнче çӳралчĕ, иртрĕ авалхи.
Тĕттĕмĕ тĕп пулчĕ, мăшкăл иртсе кайрĕ –
Тин ирĕке тухрăн, тĕп чăваш чĕлхи!
Миçе ĕмĕр витĕр асаппа тухмарăн,
Миçĕ çичĕ ютăн мăшкăлĕ пулса…
Çапах паттăр юлтăн, вăйна çухатмарăн,
Халь те пулиен çивĕч, кăвартан таса.
Йывăр асапран та, тимĕр сăнчăртан та
Эсĕ парăнмасăр хăтăлтăн пулсан, –
Пулас пурнăçра та çивĕчпе хăватлăх
Ют чĕлхесенчен кая пулме сан.
Кăмăллă çĕршывăн кăмăллă чĕлхиçĕм!
Иртнĕ хурлăхушăн çитĕ ырлăху:
Хĕрлĕ хĕрнĕ хурçă, çунтаракан çиçĕм,
Вĕри вутлă çулăм эсĕ пулăн ху.
Аслă Атăл урлă, __Атăл__ шывĕ майĕ,
Вăрман витĕр кайĕ мухтавлă яту;
Кĕсле кĕвви саслă янраттарса кайĕ,
Уйăхăн-хĕвелĕн çунĕ хăвату.
Атăл хумĕсенĕн шавланисене те,
Хăвна та ӳстернĕ ват Шупашкара,
Ирĕклĕ çĕршывăн ырă ирĕкне те
Юра хывса мухтăн асăнса вара.
Сана шанаканĕ, çакна çыраканĕ
Çĕр айĕнче выртĕ тăлăххăн ун чух,
Хăй çийĕнчи çĕрĕ ăна пусса анĕ,
Сан чапна курмасшкăн тăма пулас çук.
Ун çинче чăвашăн чĕлхи чапĕ пулĕ,
Тăпри çинче янрĕ ирĕклĕх юрри, –
Вара вильнĕскере канлĕ-канлĕ выртĕ,
Канлĕ, çăмăл пулĕ çийĕнчи тăпри.
Çеçпĕл Мишши | Сăвă | 1920
Хура-шур анчах курмашкăн
Кам çуралса ӳснĕ?
Çут тĕнчере йăвăр хурлăх
Кам ытларах тӳснĕ?
Çут тĕнчере кам телейĕ
Çĕре ӳксе юлнă?
Авалтанпа кам кун-çулĕ
Тарçăри пек пулнă?
Чăваш арăмне асапшăн
Ашшĕ-амăш çуратнă,
Ачаранпах хурлăх чулĕ
Мăйĕ çине çакнă.
Хурт-кăпшанкă та çу кунĕ
Савăнса вĕçетчĕ,
Çутçанталăкшăн, хĕвелшĕн
Вăл та хĕпĕртетчĕ.
Сан чĕрӳ анчах хĕн витĕр
Савăнăç пĕлместчĕ,
Вучах умĕнче вăрахăн
Ĕмĕрӳ иртетчĕ.
Турчăка-мĕлкерен урăх
Нимĕн те курман эс
Çут тĕнче курма тухасшăн
Тăрăшман айван ăс.
Çапла ерипенех санăн
Вăюсем пĕтетчĕç.
Масар çине, чун тухсассăн,
Ка[я]йса чикетчĕç.
Сан çинче вара хурлăхлă
Çил анчах вĕретчĕ,
Усăсăр иртнĕ кун-çулшăн
Шăхăрса йĕретчĕ.
Иртнĕ çулсенче çаплаччĕ
Хĕрарăм кун-çулĕ.
Малашне тек ан тăкăнтăр
Мĕскĕн чун куççулĕ.
Чăваш арăмĕ, саншăн та
Хурлăх хыçа юлтăр,
Пулас пурнăçу мăшкăлсăр,
Савăнăçлă пултăр.
Хĕрарăмсем, эсĕр те халь
Этем шутне кĕрĕр,
Вучах умĕнчех ан ирттĕр
Текех сирĕн ĕмĕр.
Ĕмĕр чура пулма çитĕ,
Чура пулма намăс.
Ирĕклĕ кун-çул тупмашкăн
Тăрăр пурте харăс.
Ачăрсене вĕрентме те
Эсĕр ан ӳркенĕр:
Чăваш çĕрне юратмашкăн
Вĕсене вĕрентĕр.
Ачăрсем чăваш чĕлхишĕн
Тăма хатĕр пулччăр,
Ют халăхсем ĕлĕкхин пек
Чăвашран ан кулччăр.
Çитĕ! Шăпăр шăтăкĕнчен
Çут тĕнчене тухăр!
Этем чунне выльăх чунĕ
Вырăнне ан хурăр.
стихи на чувашском языке
материал (1 класс) по теме
Стихи чувашского поэта Николая Ытарая удобно использовать в 1 классе на уроках чувашского языка в букварный период.
Скачать:
Предварительный просмотр:
Акăш тени çакă вăл
Утса пырать уйпала.
Уй варринче лупашка—
Урлă мĕнле каçмалла?
Ăман вăрăм та пулать,
Ăман кĕске те пулать,
Ăман пĕкĕ те пулать,
Ă сас палли те пулать.
Носорог—тискер чĕр чун,
Но! тенине итлемест,
Носорог çилленнĕ чух
Никама та итлемест.
Ларкăç çине ларайман,
Ларкăç çине ларайман—
Лаша тытса курайман.
Мĕнле хитре Мускав,
Мускав туллии хускав,
Мускав мĕн ĕлĕкрен
Мухтавлă та ĕлккен.
Трактор суха сухалать,
Тăрăшмасан мĕн пултăр!
Пăрçа, пăрçа тенĕрен
Пăрçа пулать тĕрлĕрен:
Питĕ тутлă пĕрисем,
Пит çыртаççĕ теприсем.
Шăрапăк çинчен калаçар.
Шăрпăк ача вăййи мар,
Шăрпăк вăйă тетти мар –
Шăрпăкран тухать пушар.
Ы сас палли пулас пек.
Ванюк питĕ пултарать—
Вĕлерес пек култарать,
Вăл култарас енĕпе
Виçĕ норма тултарать.
Хур чĕппине тапăнать,
Хурал тăран карчăка
Хурах пекех курăнать.
Ир те, каç та кÿлĕре
Ишсе çÿрет пĕр нăрă.
Ишме лайăх пĕлнĕрен
Ишмек ятлă çав нăрă.
Этем хăватлă ăсĕпе
Этем хисеплĕ ĕçĕпе.
Этем ăспа ĕçленĕ чух
Этем хисепĕ чакас çук.
Ĕшпĕл ятлă кайăк пур,
Ĕçлĕх çинчен юрри пур:
Ĕçлемесен ан та çи!
Светофорон виçĕ тĕс:
Светофорăн виçĕ тĕс—
Карта урлă кармашать.
Кавăн, кишĕр, купăста
Кĕрсе çиме тăрмашать.
ÿркенмест- шыва чăмать,
ÿркенмест- апат тупать.
(ÿлепке- оляпка, водяной воробей)
Çавра питлĕ çăкăра
Çын хакланă авалтан:
Çăкăр кирлĕ пурнăçра,
Çăкăр пурнăçпа пĕр тан.
Чĕвĕлти чĕкеç хитре,
Чĕвĕлти чĕкеç чипер.
Чĕкеç пултăр хисепре—
Чĕкеçе ан кÿрентер.
Йăмра айне пухăнар
Йывăç çинчен пуплеме.
Йышпа пĕрле пуçăнар
Йывăç лартса ÿстерме!
Юрă вăл—этем çуначĕ,
Юрă вăл—этем хăвачĕ.
Юратмасăр юрă хывма çук,
Юрламасăр юрăç пулма çук.
Яланах кунта пасар.
Ярăнмашкăн май пулсан
Ярăнмасăр юлас мар!
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
ПОЯСНИТЕЛЬНАЯ ЗАПИСКА Настоящая образовательная программа разработана на основе государственного стандарта общего образования, примерной программы основного общего образования по чувашскому языку и п.
Этот конспект подготовлен для нестандартных уроков чувашского языка.
Пĕлÿ тĕллевĕ:1.Япала ячĕсем çинчен мĕн вĕреннине аса илесси. 2.
Технологическая карта урока составлен для проведения в 1 классе по учебнику Г. Абрамовой по технологии проблемного юбучения.
Сценарий подготовлен для начальной школы ко дню чувашского языка.
Стихи о нашей любимой Чувашии, о Чебоксарах. (Подборка).
материал
Стихи о нашей любимой Чувашии, о Чебоксарах. (Подборка).
Край чувашский хорош,
Лучше края не найдёшь.
Мы танцуем и поём –
Вот как весело живём.
Çакă çавра çĕр çинче
Чăваш ятлă халăх пур.
Чăваш халăх хушшинче
Çĕр пин тĕрлĕ вăйă пур.
И чудесно, и богато
Мы живём в родном краю.
Приезжайте к нам, ребята,
В любимую Чувашию!
Атăл тăрăх хăпаратпăр,
Ак, умра, инçех те мар,
Курăнса каять хуламăр –
Пирĕн капăр Шупашкар.
Хороша чувашская столица,
Много песен сложено о ней,
И она, счастливая, гордится
Славною историей своей.
Чтобы шутки не смолкали
В этот светлый, добрый час,
Чтоб улыбки расцветали,
Мы споём сейчас для вас.
Чувашская земля, родимый край,
Ты всех похвал и почестей достоин.
Здесь солнце, словно пышный каравай,
Тут воздух, будто на меду настоян.
Живёт тут удивительный народ,
Способный веселиться и трудиться,
Который очень нежно бережёт
Жемчужины преданий и традиций.
Я в Чувашии живу,
Я Чувашию люблю.
Любит праздник мой народ,
В праздник пляшет и поёт.
Славлю я мой край красивый,
Славлю край приволжский милый,
Славлю песни птичьих стай,
Славлю мой чувашский край.
(П.Хузангай)
Чувашия, о край ста тысяч песен!
Не зря в тебя поэты влюблены,
Ты жизнь моя, тревога, озаренье,
Ты Родина любимая моя.
Знаете ли Вы страну такую,
Древнюю и вечно молодую,
Где в лесу тетерева токуют –
Словно песней сердце околдуют,
Где коль праздник – от души ликуют,
Коль работа — гору дай любую!
Знаете ли Вы такой народ,
У которого сто тысяч слов,
У которого сто тысяч песен
И сто тысяч вышивок цветет?
Приезжайте к нам — и я готов
Это все проверить с вами вместе.
Хвала тебе, Чувашия, мой дом!
И имя, и язык твой — сердцу свято.
Дубравами и хмелем, и трудом,
И песнями, и вышивкой богата.
Жива в узорах древних нити сила,
Связавшая народы в их судьбе, —
Ты будешь жить во мне, моя Россия
Пока живет Чувашия в тебе.
(Лидия Кубашина)
Ты красивый, очень молодой.
Возрождаешься и хорошеешь всем на диво.
Хороша чувашская столица!
Много песен сложено о ней.
И она, счастливая, гордится
Славною историей своей.
(О.Сергеева)
Мы на волжском берегу крутом,
Как семья единая живём.
Край чувашский устремлён всегда вперёд,
Славен доблестным трудом своим народ.
В светлый праздник как к друзьям
Приезжайте в гости к нам.
(Тритонов)
И гордый голос все слышней.
Я славлю песней молодою
Восход его высоких дней.
Чувашский край, с какой любовью
Ты с малых лет меня растил
И душу радует сыновью
Размах твоих растущих крыл.
Чувашский край мой, под защитой
Мы с ней судьбой и сердцем слиты
Века и на века вперед.
Чувашский край, расти и крепни,
Волною волжскою звуча.
(В.Давыдов-Анатри)
Скачать:
Предварительный просмотр:
Стихи о нашей любимой Чувашии, о Чебоксарах.
Край чувашский хорош,
Лучше края не найдёшь.
Вот как весело живём.
Çакă çавра çĕр çинче
Чăваш ятлă халăх пур.
Чăваш халăх хушшинче
Çĕр пин тĕрлĕ вăйă пур.
И чудесно, и богато
Мы живём в родном краю.
Приезжайте к нам, ребята,
Атăл тăрăх хăпаратпăр,
Ак, умра, инçех те мар,
Курăнса каять хуламăр –
Пирĕн капăр Шупашкар.
Хороша чувашская столица,
Много песен сложено о ней,
И она, счастливая, гордится
Славною историей своей.
Чтобы шутки не смолкали
В этот светлый, добрый час,
Чтоб улыбки расцветали,
Мы споём сейчас для вас.
Чувашская земля, родимый край,
Ты всех похвал и почестей достоин.
Здесь солнце, словно пышный каравай,
Тут воздух, будто на меду настоян.
Живёт тут удивительный народ,
Способный веселиться и трудиться,
Который очень нежно бережёт
Жемчужины преданий и традиций.
Любит праздник мой народ,
В праздник пляшет и поёт.
Славлю я мой край красивый,
Славлю край приволжский милый,
Славлю песни птичьих стай,
Славлю мой чувашский край.
Чувашия, о край ста тысяч песен!
Не зря в тебя поэты влюблены,
Ты жизнь моя, тревога, озаренье,
Ты Родина любимая моя.
Знаете ли Вы страну такую,
Древнюю и вечно молодую,
Где в лесу тетерева токуют –
Словно песней сердце околдуют,
Где коль праздник – от души ликуют,
Коль работа — гору дай любую!
Знаете ли Вы такой народ,
У которого сто тысяч слов,
У которого сто тысяч песен
И сто тысяч вышивок цветет?
Приезжайте к нам — и я готов
Это все проверить с вами вместе.
Хвала тебе, Чувашия, мой дом!
И имя, и язык твой — сердцу свято.
Дубравами и хмелем, и трудом,
И песнями, и вышивкой богата.
Жива в узорах древних нити сила,
Связавшая народы в их судьбе, —
Ты будешь жить во мне, моя Россия
Пока живет Чувашия в тебе.
Ты красивый, очень молодой.
Возрождаешься и хорошеешь всем на диво.
Хороша чувашская столица!
Много песен сложено о ней.
И она, счастливая, гордится
Славною историей своей.
Мы на волжском берегу крутом,
Как семья единая живём.
Край чувашский устремлён всегда вперёд,
Славен доблестным трудом своим народ.
В светлый праздник как к друзьям
Приезжайте в гости к нам.
И гордый голос все слышней.
Я славлю песней молодою
Восход его высоких дней.
Чувашский край, с какой любовью
Ты с малых лет меня растил
И душу радует сыновью
Размах твоих растущих крыл.
Чувашский край мой, под защитой
Мы с ней судьбой и сердцем слиты
Века и на века вперед.
Чувашский край, расти и крепни,
Волною волжскою звуча.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Конспект тетрально-творческого вечера для детей старшей группы к 130-летию Корнея Чуковского.
Стихи о нашем детском саду.
Конспект непосредственно образовательной деятельности по художественной литературе Литературная викторина на тему: «Наши любимые поэты». Стихотворения А. Барто, С. Михалкова. Старшая группа.
Давно известно, что читательский опыт начинается закладываться в детстве. Этот возраст, в котором наиболее ярко проявляется способность слухом, зрением, осязанием, воображением воспринимать худо.
Педагогический проект тема: «Наши любимые игрушки» по стихам А.Л.Барто.