Урок татарской литературы Г. Тукай. «Эш беткәч уйнарга ярый”. (“После работы можно поиграть”)
Урок татарской литературы Г. Тукай. «Эш беткәч уйнарга ярый”. (“После работы можно поиграть”).
Цель урока:1.Ознакомить учащихся со стихотворением Г. Тукая“После работы можно поиграть”; совершенствовать умение выразительного чтения стихотворного произведения.
2.Способствовать развитию творческого воображения, речи.
3.Воспитывать познавательную активность учащихся; чувство прекрасного, интерес к родному языку, к произведениям Г. Тукая через слово, музыку, искусство.
Способствовать формированию и развитию нравственных, трудовых качеств личности: ответственности за свои поступки.
Метапредметные связи: музыка, искусство, русский язык.
Методы обучения: Объяснительно – иллюстративный, поисково – исследовательский, метод проблемного изложения, активные (учитель – ученик),интерактивные (учитель – ученик);опрос (индивидуальный, фронтальный, выборочный), словесные.
Фронтальная, групповая, индивидуальная. парная.
Тип урока: Урок открытия нового знания
Вид урока: комбинированный
Проверка готовности к уроку.
Психологический настрой на хорошую работу.
Имин утсен конегез!
Каефларегез ничек сон?
Тукай телен анам телен
Ойрэнергэ дип килдек
Давайте улыбнемся и пожелаем друг другу хорошего настроения.
-Ребята, как вы думаете, с произведением какого писателя мы сегодня
Познакомимся? Чтобы узнать ответ на этот вопрос, вы разгадаете кроссворд.
(Работа в группах. Разгадывают кроссворд)
-Я буду читать отрывки из сказок, названия напишите по горизонтали. Если
Правильно ответите, то по вертикали в выделенных клетках получите ответ на
!. «Бик озак торгач карашып. Кузне кузга нык терап,
Эндэшэ батыр утынчы:»Сина миннэн ни кирэк?»
Ничек батырнын исеме?
1.Как звали парня из сказки «Шурале». (Былтыр).
2.Название стихотворения, из которого взяты строки:
«Конгэ каршы ялтырый кулындагы алтын тарак;
Шул тарак белан утыра тузгыган сачын тарап».
3.Что взял без спроса мальчик в произведении «Су анасы».(Тарак)
4.Город, в котором Тукай прожил 12 лет, где началась его творческая дея-тельность.(Казан)
5.Какую деревню прославлчет Тукай в произведении»Шурале»(Кырлай)
6.В выделенных клетках по вертикали получили слово (Тукай)
Проверка ответов на экране
3.Постановка учебной задачи. Формулирование проблемы.
-Ребята, все слова перепутались, надо составить из них название
Ученики расставляют в правильном порятке слова и узнают с каким
Произведением Тукая познакомятся на уроке.
Правильно составили название произведения Эш беткэч уйнарга ярый».
-О какой же работе идет речь в данном произведении?
4.Этап открытия нового знания. Первичный синтез.(Первичное восприятие
Просмотр мульфильма»Эш беткэч уйнарга ярый» (После работы
4.Проверка первичного восприятия.
-Теперь прочитаем произведение.(читают по цепочке)
Анализ произведения. Определение основной мысли произведения.
Кто участвует?(Мальчик, солнце, соловей, яблоня)
-Кто главный участник?(Мальчик)
-Что делает мальчик?(читает)
-Что происходит во время чтения?
(Солнце, соловей, яблоня зовут его на улицу играть)
-Так все же он выйдет на улицу?(да)
-А когда?(когда сделает все уроки.)
-Что делают главные участники?
-О какой работе ведется речь?(Учеба, подготовка домашнего задания)
Какую главную мысль вы поняли из произведения? Чему обязывает это
-О каком мальчике идет речь в данном произведении?
(старательном, терпеливом, работящем).
-Солнце, соловей, яблоня зовут мальчика гулять. А как он им отвечает?
Найдите ответ в тексте.(Чтение правильного ответа).
Выразительное чтение стиха.
-Вам понравился мальчик? Почему?
-Да, он ответственно подходит к выполнению своей работы. Домашние задания он старается выполнить вовремя и правильно. Дневной свет лучше действует на зрение.
-Что же хотел сказать Г. Тукай в этом стихотворении? Сделав работу, можно отдыхать и играть.
-Работу выполнять вовремя. Каждый человек на свою работу должен смотреть со всей ответственностью.
« После работы можно поиграть» или «Сделал дело, гуляй смело».
5.Этап применения нового знания.
Работа с раздаточным материалом с поговорками о труде.
— У нас на столах конверты с поговорками на русском и татарском языках.
Задание: подберите правильные пары поговорок. Перевод с татарского на русский.
1.Агач – жимеше белэн, кеше – эше белэн. Дерево ценится плодами, ачеловек – трудом.
2.Аз сойлэ, куп эшлэ. Меньше говори, а больше делай.
3.Бугенге эшне танга калдырма. То что можно сделать сегодня, нельзя оставлять на завтра.
4.Кем эшлэми, шул ашамый. Кто не работает, тот не ест.
5. Телен белэн ашыкма, эшен белэн ашык. Не спеши языком, торопись делом.
Проверьте, правильно ли выполнили задание.(Ответы на экране).
Подведение итогов урока.
6. Рефлексия. Самопроверка. Взаимоконтроль.
-Народная татарская поговорка гласит: « Бугенге эшне иртэгэ калдырма» в переводе на русский значит:2Что можно сделать сегодня, нельзя оставлять на завтра». Подходит ли данная поговорка к сегодняшнему уроку?
-Если на уроке всё было понятно и можете объяснить другому, то поднимите карточки с рисунком «солнышко», если было понятно, но не можете объяснить – «солнце за тучей», если не поняли – «тучу».
1.Найти и выучить поговорки о труде.
2.Нарисовать рисунок к произведению.
1.Агач – жимеше белэн, кеше – эше белэн. Дерево ценится плодами, ачеловек – трудом.
2.Аз сойлэ, куп эшлэ. Меньше говори, а больше делай.
3.Бугенге эшне танга калдырма. То что можно сделать сегодня, нельзя оставлять на завтра.
4.Кем эшлэми, шул ашамый. Кто не работает, тот не ест.
5. Телен белэн ашыкма, эшен белэн ашык. Не спеши языком, торопись делом.
Сценарий мероприятия к 130-летию Г.Тукая «Эш беткэч. уйнарга ярый»
“ Эш беткәч, уйнарга ярый. ”
Г.Тукайның 130 еллыгына кичә
Сәйдә Валиди көе, Гамил Афзал сүз
(“Калфаклы кызлар” җырлый)
Үги кояш елый сыман болыт артыннан.
Кырпак кырау бар дөньяны агарткан иртән
Бәдри агай Габдулланы калага илтә.
Челтер-челтер, челтер-челтер яңгырый таулар,
Кала басу, кала ындыр, туган як кала.
Карап калды чыршыларнын шаулатып аны
Бәс белән карга төренгән Кырлай урманы.
Бу әле шаулый гомернең ярлы иртәсе
Авыр юллар үтәсе бар, еллар үтәсе.
Көтә Идел, көтә Казан, хыяллар татлы,
Бәдри агай карлы юлдан куалый атны.
Илзирә : Кадерле укучылар, хөрмәтле укытучылар, килгән кунаклар! Без бүген татар халкының йөзек кашы булган сөекле шагыйребез Габдулла Тукайның 130 яшен билгеләп үтү кичәсенә җыелдык.
Адилә: Рус халкының Пушкины вә Лермонтовы кебек үк безнең Тукаебыз да үзенең кабатланмас иҗаты белән Бөек һәм Даһи!
Зәринә: “Теләнче” шигырен Г. Тукай шигырьләре уку буенча шәһәр туры бәйгесендә җиңүче кызыбыз Дилбәр Саттарова сөйли.
Г. Тукайның“Теләнче” шигыре.
Адилә: Тукай исән, җыры күңелләрдә,
Яшәсәк тә үзен күрмичә.
Тукай килә моңлы сазын уйнап,
Шагыйрьләргә тынгы бирмичә.
Зәринә: Газраилләр юкка сөенгәннәр
Карап шагыйрь яткан табутка
Аерылгысыз тоташ бер көч булып
Җаны яши аның халыкта.
Диана: Киләчәкне күреп бара шагыйрь,
Пар атлары күптән җигелгән.
Күчә Тукай яңа мәйданнарга
Халык йөрәгенең түреннән.
Барлык катнашучы укучылар чыгып җырлый:
“ Бәйрәм бүген” (Г.Тукай сүз., Җ.Фәйзи көе )
Бар күңеллелек бөтен дөньяда, бар бер ямь бүген,
Арттыра, күрдем, кояш гадәттәгедәй балкуын;
Ул киенгәндер, дидем: бәйрәм бүген, бәйрәм бүген!
Тыңладым әкрен генә искәндә бәйрәм көн җилен;
Ансы да сөйли тагын: бәйрәм бүген, бәйрәм бүген!
Диана : Габдулла Тукайның шигырьләре, әкиятләре кечкенәдән белем алырга, эш сөяргә, табигатьне сакларга, дус булырга өнди.
Адилә: Сәхнәдә 2 а сыйныф укучылары. Алар сезгә Габдулла Тукайның “Кызыклы шәкерт ” һәм “Фатыйма илә сандугач” шигырен сәхнәләштереп күрсәтерләр.
“ Кызыклы шәкерт” һәм “Фатыйма илә сандугач”
Зәринә: Кечкенәдән Тукаебыз моңлы булып, шигырьләр, әкиятләр, халкыбызның җырларын тыңлап үсә. Без Габдулла Тукайның күп кенә әсәрләрен, әкиятләрен, аның сүзенә язылган җырларны беләбез.
Илзирә: “Карлыгач” җыры. Петрова Динара башкара.
“ Карлыгач”. ( Г. Тукай сүз., З.Хәбибуллин көе)
Петрова Динара башкара.
Илзирә: Ә хәзер Г. Тукай әсәрләренә нигезләнеп эшләнгән “Эш беткәч, уйнарга ярый” дип аталган сәхнә күренешен карап үтегез.
Диана: Бу күренешне сезгә 3а һәм 4а сыйныф укучылары күрсәтер.
Адилә: Бик матур бер җәйге көн: өстәл янында бер сабый
Ян тәрәзә каршында иртәнге дәресен карый.
Зәринә: Чын күңел белән укый ул, кат-кат әйтеп һәр сүзен,
Бик озак шунда утырды, бер дә алмастан күзен.
“ Бала белән күбәләк”.
( Г. Тукай сүз., З.Хәбибуллин көе)
Ләйсән Әхмәтшина, Мәликә Юнысова җырлый.
Кояш: Сабый, әй, сабый, әйдә тышка, ташла дәресең, күңелең ач!
Җитте бит, бик күп тырыштың, торма бер җирдә һаман!
Чыкчы тышка, нинди якты, нинди шәп, уйнар заман!
Булат: Тукта, сабыр ит, уйнамыйм, уйнасам дәресем кала.
Көн озын ич, ул уенның мин һаман вакытын табам,
Диана: Һич сине куркытмасыннар, Шүрәле, Җен һәм Убыр,
Барчасы юк сүз, аларның булганы юктыр гомер!
Җырлаганда көй өчен, “тавыклары җырлай”-, диләр.
Көй алышына, Шүрәле чыга.
Булат: Шүрәле. Миннән сиңа ни кирәк!?
Шүрәле: Бер дә шикләнмә, егет, син! Мин карак – уг ъ ры түгел;
Шулай да бик үк туг ъ ры түгел.
Яш ь егет, килче уйныйк бераз кети – кети!
Булат: Яхшы, яхшы, сүз дә юктыр. Мин карышмыйм, уйныймын.
Тик сине шартыма күнмәссеңдер, дип уйлыймын.
Шүрәле: Тиз уйныйкчы, зинһар! Нәрсә кушсаң да күнәм.
Булат: Күрәсеңме, әнә анда бар бик юан бер бүрәнә?
Бүрәнәнең бер очында бар әрчелгән ярыгы,
Шул җиреннән нык кына син тот, и урман сарыгы!
Шүрәле : (кычкыра) Ай, бик авырта кулларым! Дустым, җибәр зинһар.
(Усалланып) Әйтче, зинһар, мәрхәмәтсез, кем син? Исемең кем синең?
Булат: Әйтсәм әйтим, син белеп кал! Чын атым “Былтыр” минем!
Шүрәле: Кысты, харап итте явыз Былтыр мине!
Шүрәлеләр: (эчтән) Былтыр кысканга, кычкыралармы быел? Ха-ха-ха.
Малай китапның икенче битен ача, көй үзгәрә, Сандугач сайрый.
Сандугач: Әйдә тышка, күңелең ач!
Җитте бит, бик күп тырыштың, тора бер җирдә һаман;
Чыкчы тышка, нинди һәйбәт, нинди шәп, уйнар заман!
Булат: Юк, сөекле Сандугачым, уйнасам, дәресем кала.
Туктале, бетсен дәрес, әйтмәсәң дә уйнармын.
Син дә сайрарсың матурлап, мин дә авазың тыңлармын!
Илзирә : Ул шулай дип, һич зарар бирми укырга дәртенә
Бик каты, ихлас белән, чынлап кереште дәресенә.
Булат: Җәй көне. Эссе һавада мин суда коенам, йөзәм,
Чәчрәтәм, уйныйм, чумам, башым белән суны сөзәм.
Су анасы чыга, алтын тарак белән чәчен тарый,
тарагын куйгач, малай аны урлап йөгерә.
Су анасы: Качма, качма! Тукта, тукта, и карак!
Ник аласың син аны? Ул бит минем алтын тарак.
Эт тавышлары, Су анасы кире йөгерә.
Булат: Ииии, явыз карчык! Тарагыңнан коры калдың.
Әни! Мин алтын тарак таптым,
Сусадым, ардым, әни! Мин бик озак чаптым!
Ана: Ни кирәк? Кем бу? Кара төндә вакытсыз кем йөри?
Су анасы: Су анасы мин! Китер, кайда минем алтын тарак?
Бир, бая-көндез алып качты синең угълың, карак!
Булат: Су анасыннан котылгачтын, тынычлангач, әни
И орышты, и орышты соң мине.
Булат: (укый) Шуннан бирле малай андый эшкә кыймый башлады,
“ Йә, иясе юк!”- дип, әйберләргә тими башлады.
Алмагач: Әйдә, тышка, күңел ач;
Бик күңелсездер сиңа эштә утырмак һәрвакыт,
Булат: Юк, сөекле Алмагачым, уйнасам, дәресем кала.
Тукта, сабыр ит аз гына, әй кадерле Алмагач,
Һич уенда юк кызык, дәресем хәзерләп куймагач.
Булат: (укый) Борын заман бер ир белән хатын торган,
Тормышлары шактый гына фәкыйр ь булган;
Болар булган берсеннән дә берсе арык.
Бабай: Кара әле, хатын! Үзең беләсең ич печән хакын,-
Китсен бездән чыгып Кәҗә белән Сарык,
Ашап ята бушка гына азык.
Әби: Ирем, ярар, ярар! Китсен бездән чыгып Кәҗә белән Сарык. (Елый)
Кәҗә белән Сарык җырлый:
“ Туган авыл”. ( Г. Тукай сүз., А. Монасыйпов көе)
Тау башына салынгандыр безнең авыл,
Бер чишмә бар, якын безнең авылга ул.
Авылыбызның ямен, суын, тәмен беләм,
Шуңа күрә сөям җаным, тәнем белән.
Бу дөньяда, бәлки, күп-күп эшләр күрем,
Билгесездер, кая ташлар бу тәкъдирем?
Кая барсак, кая торсак, нишләсәк тә
Хәтерләрдә мәңге калыр туган җирем!
Адилә: Күп тә үтми, бу бала куйды тәмамлап дәресен,
Зәринә: Куйды бер читкә җыеп дәфтәр, китапны барысын
Бергә: Һәм, дәртләнеп җыр сузды!
“Пар ат”. ( Г. Тукай сүз., халык көе)
Җиктереп пар ат, Казанга туп-туры киттем карап,
Чаптыра атларны кучер суккалап та, тарткалап.
Кич иде, шатлык белән нурлар чәчеп ай ялтырый,
Искән әкрен җил белән яфрак агачлар калтырый.
Сау бул инде, хуш, бәхил бул, и минем торган җирем,
Мин болай, шулай итәм дип, төрле уй корган җирем.
Бер тавыш килде колакка, яңгырады бер заман:
Малай йөгереп чыкты бакчага.
Булат: Я, кем чакырды мине? Әйдә, кем уйный?
Тәмам иттем мин хәзер дәресемне.
Диана: Шунда аңар бик матурлап, елмаеп көлде Кояш.
Илзирә: Шунда аңар кып-кызыл, зур алма бирде Алмагач.
Адилә: Шунда аңар шатланып сайрап җибәрде Сандугач.
Зәринә: Шунда аңар баш иделәр укылган бар персона ж!
Малай – Булат Сибгатов – 4 а сыйныф укучысы.
Бала – Ләйсән Әхмәтшина – 3 а сыйныф укучысы.
Фатыйма – 2 а сыйныф укучысы.
“ Туган тел”. ( Г. Тукай сүз., халык көе)
Выберите книгу со скидкой:
Развиваем мышление и речь: для детей от 4 лет
Решаем задачи: для детей от 5 лет
Счет от 0 до 5: для детей от 3 лет
Современный русско-английский словарь = Modern Russian-English Dictionary
Всемирный энциклопедический словарь
350 руб. 2155.00 руб.
ПЕРВОЕ ЧТЕНИЕ. ШКОЛА ЖУКОВОЙ (ОБУЧАЮЩАЯ АКТИВИТИ +50 А5). ФОРМАТ: 160Х215 ММ. в кор.50шт
Я УМЕЮ ЧИТАТЬ. Космическое кафе
ЕГЭ. Русский язык. Новый полный справочник для подготовки к ЕГЭ
50 весёлых заданий на логику и математику 0
Как это сказать по-немецки, или Как использовать немецкие частицы в речи
Здравствуй, азбука! (Изучаем, раскрашиваем, играем и запоминаем)
Приключения английского языка
БОЛЕЕ 58 000 КНИГ И ШИРОКИЙ ВЫБОР КАНЦТОВАРОВ! ИНФОЛАВКА
Номер материала: ДБ-050776
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:
Оставьте свой комментарий
Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.
Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.