пословицы на татарском языке с переводом О ЯЗЫКЕ
материал на тему
Язык – зеркало души.
Скачать:
Предварительный просмотр:
Язык – зеркало души.
Аягын белэн абын, телен белэн абынма.
Спотыкайся ногами, но не спотыкайся языком.
телләр белгән — илләр белгән.
Сколько языков – столько стран.
тәмле дә тел, тәмсез дә тел.
Язык может быть и приятным и неприятным (Слово может ранить, а может вылечить).
Тартар теленнен табар.
Язык мой — враг мой.
Дөньяда иң татлы нәрсә дә — тел,
Иң ачы нәрсә дә — тел.
Язык как самая сладкая вещь в мире, так и самая горькая.
Иле барның теле бар.
У кого есть родина, у того есть язык.
Телеңне тезгендә тот,
Этеңне чылбырда тот!
Язык придержи на уздечке, собаку на привязи!
Острый язык – счастье, Длинный язык – беда.
Туган телне кадерләгән халык кадерле булыр.
Народ, который хранит свой язык, всегда будет в почете.
«Көш» дип әйтергә теле юкның күзен карга чукыр.
У немого ворона глаза выколет.
Озын тел елан кебек: авыздан чыкса, муенга урала.
Длинный язык, как змея: выходит изо рта и душит шею.
Суны — таяк белән, кешене тел белән үлчиләр.
Воду палкой измеряют, а человека языком.
Сөйдергән дә тел, биздергән дә тел.
Язык может помочь, как подружиться, так и поругаться.
Воспитанный умеет разговаривать.
Агач авыз, балта тел.
Рот, как дерево, а язык как топор.
Ай-һай телең, тел очыңда безең.
Ой, язык, острый как шило.
Русчаны белмим, татарчаны аңламыйм.
По-русски не знаю, по-татарски понимаю.
Тел өсте бал да май, тел асты ай да вай.
На языке мед да масло, а под языком ай да ой. (Смысл примерно: мягко стелет, жестко спать)
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Урок разработан: преп. англ.яз. Амуровой А.Г. и преп. тат. яз. Ахметзановой К.Р., МБОУ «СОШ № 15 ЗМР РТ» к муниципальному семинару «Интеграция учебных предметов как основа формирования уни.
Татарча мәкаль һәм әйтемнәр дәресләрдә еш кулланыла. Укучыларга тәрҗемә вакытында кыенлыклар тумасын өчен, төрле темаларга караган мәкаль һәм әйтемнәрнең русча вариантын да тәкъдим итәм.
Белемдә көч.Сила в знаниях.
туган ана бер, туган Ватан бер. Родная мать одна, и Родина одна.
Кем эшләми — шул ашамый. Кто не работает — тот не ест.
Дуслык, бердәмлек турында.Дружба – в единстве.
Әнкәм йорты алтын бишек. Мать — золотая колыбель.
пословицы на татарском языке с переводом
материал на тему
Татарча мәкаль һәм әйтемнәр дәресләрдә еш кулланыла. Укучыларга тәрҗемә вакытында кыенлыклар тумасын өчен, төрле темаларга караган мәкаль һәм әйтемнәрнең русча вариантын да тәкъдим итәм.
Скачать:
Предварительный просмотр:
Сакал агармый акыл керми.
Пока борода не поседеет ум не придет.
Татар акылы төштән соң.
Мудрость приобретают после середины жизни. (буквально — После обеда в мудрости)
Олы кеше — солы төше.
Мудрый человек – сильный как овес.
Яше күп тә, акылы юк. Много лет – ума нет.
(Летами ушел, а умом не дошел)
От смерти лекарства нет.
Бака бакылдап, телчән такылдап туймас.
Лягушка не устает квакать, а болтун не устанет болтать.
Теленә салынган.
Эшендә абынган.
Кто много разговаривает, тот дело не сделает.
***
Тел бистәсе, куян хастасы.
От длинных разговоров и заяц заболеет.
Дөреслек утта да янмый, суда да батмый.
Правда в огне не горит и в воде не тонет.
Бала күздән, адәм сүздән зыянлый.
Ребенка можно сглазить, а человека оболгать.
О счастье
бәхетне юлдан эзләмә, белемнән эзлә.
Дорога к счастью достигается через поиск знаний.
Матурлык туйда кирәк, акыл көн дә кирәк.
Красота пригодится на свадьбе, а ум каждый день.
Матурга да акыл артык булмас.
Даже красавице ум не помеха.
Ике куян койрыгын берьюлы тотам димә.
За двумя зайцами погонишься, ни одного не поймаешь.
Йомырка тавыкны өйрәтми.
Яйца курицу не учат.
Йөзне дә ак иткән – уку, сүзне дә ак иткән — уку.
Век живи — век учись.
Бер шырпыдан ут булмый.
Огонь от одной спички не разгорится. (Один в поле не воин)
Ал атыңны, сыер килә!
Шире грязь, навоз едет!
Коры кашык авызны ерта.
Сухая ложка рот дерёт.
Бер кеше бөтен кеше өчен, бөтен кеше бер кеше өчен.
Все хорошо, что хорошо кончается.
Тимерне кызуында сук.
Куй железо, пока горячо.
Хата кешене өйрәтә.
Кемнең үз чәче юк, шул сеңлесең чәче белән мактана.
У кого нет волос, хвастается волосами своей сестры. (Когда хвастается чем-то, чего на самом деле у него нет)
Татарның улы бер яшендә йөри, ике яшендә үрмәли.
Сын татарина ходит в один год и ползает в два года. (Когда все идет наоборот. — Запрягать телегу впереди лошади.)
ни чәчсәң, шуны урырсың.
Что посеешь, то пожнешь.
Усал булсаң асарлар, юаш булсаң басарлар.
Будешь злым — повесят, будешь мягким – раздавят.
Ана сөте белән кермәсә, тана сөте белән кермәс.
Если не вошло с молоком матери, то с молоком коровы уже не войдет.
үткән эш кире кайтмый.
То, что было — не вернешь.
Алмазны алмаз белән кисәләр.
И кусок алмаза – алмаз.
***
Алмазны балчык арасына ташласаң да, алмаз булыр.
Алмаз остается алмазом, даже если бросить его в грязь.
Күк тимер кайрау белән алмаз булмас.
Небо точит железо, не алмаз.
Алтын — таш, алабута — аш.
Золото – камень, лебеда – суп.
***
Аракы — шайтан сидеге.
Водка – жидкий черт.
***
Бер картлыкта — бер яшьлектә.
Один старик – в молодости один был.
***
Бер кичкә — кер мичкә.
Один вечер – одна бочка белья.
***
Йомшак агачны корт баса.
Сытая лошадь не устанет.
Балык башыннан чери.
Рыба гниет с головы.
Гаеп мулла кызында да була
Грехи даже у дочери муллы бывают.
Дусның искесе, хатынның яңасы яхшы.
Из друзей лучше старый друг, а жена молодая (новая).
Дүрт аяклы ат та абына.
Даже четвероногая лошадь спотыкается.
***
Егетлек кадерен карт белер.
Цену молодости знает старик.
Еракка яшерсәң, якыннан алырсың.
Дальше спрячешь, ближе возьмешь.
Җантартмаса, кан тарта.
Если душа не тянет, то кровь тянет.
Запасы живот не распорют.
Икәү белгәнне ил белә.
Что знают двое – знает вся страна.
Кунак ашы — кара-каршы.
Накормили в гостях – в ответ и ты накорми.
Куркысан — эшлэмэ,эшлэсэн — куркма.
Если боишься – не делай, а если сделал – не бойся.
Күз күрә берне, күңел — меңне.
Глаза видят одно, душа – тысячу. (В смысле проницательный, внимательный человек)
Күз курка — кул йолка.
Глаза боятся – руки делают. (Если переводить буквально, то руки ДЕРГАЮТ)
Ни чәчсәң, шуныурырсың.
Что посеешь, то и пожнешь.
Сыер дуласа аттан яман.
Бешеная корова хуже лошади.
Тавык төшенә тары керә, ашамаса — тагы керә.
Курице снится пшено, если не поест, еще приснится.
Тамчы тама-тама таш тишә.
Капля камень постепенно точит.
Тимерне кызуында сук.
Куй железо, пока горячо.
Играя можно навредить.
Үзе егылган еламас.
Кто сам упал, тот не заплачет.
Халык әйтсә хак әйтер.
Народ всегда говорит правду.
Һәркемнең кулы үзенә таба кәкре.
У каждого руки в свою сторону гнутся (Смысл: каждый норовит себе взять)
Чакырган җиргә бар, куган җирдән кит.
Куда приглашают – иди, откуда прогоняют – уходи.
Эт өрер — бүре йөрер.
Собака лает – волк ходит.
***
Яшең җитмеш — эшең бетмеш.
Жизни не хватит, а работа не закончится.
***
Сәләтсез сәнәк сындырыр, көчсез көрәк сындырыр.
Не умеющий человек вилы сломает, а слабый человек лопату.
Дүрт аяклы ат та абына.
Даже четвероногая лошадь спотыкается.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Материал предназначен для учащихся как сопроводительное пособие к серии уроков по переводу пословиц с английского языка на русский и представляет собой упражнения в переводе пословиц.
Тел-күңелнең көзгесе. Язык – зеркало души.
Белемдә көч.Сила в знаниях.
туган ана бер, туган Ватан бер. Родная мать одна, и Родина одна.
Кем эшләми — шул ашамый. Кто не работает — тот не ест.
Дуслык, бердәмлек турында.Дружба – в единстве.
Әнкәм йорты алтын бишек. Мать — золотая колыбель.
Пословицы на татарском про учёбу с переводом на русский Помогите
Алтыда белгән ана телен алтмышта онытмас.
Ашыккан тел чүпрәккә әйләнә.
Аяк белән абынудан тел белән абыну яман.
Бал тамган телдән агу да тамар.
Инсафлының теле саф.
Кесәңдә малың булмаса, телеңдә балың юкмы?
Кеше теленә чуер таш чатный.
Кул ярасы бетәр, тел ярасы бетмәс.
«Көш» дип әйтергә теле юкның күзен карга чукыр.
Озын тел елан кебек: авыздан чыкса, муенга урала.
Сөйдергән дә тел, биздергән дә тел.
Татлы тел аю биетә.
Татлы тел еланны да өненнән чыгарыр.
Тел белән тегермән тартып булмый.
Тел кечкенә булса да, сүзе дөньяга сыймый.
Тел сөйләр дә керер, ни күрсә дә баш күрер.
Тел татлысы иясенә бал ашатыр, татсызы таяк ашатыр.
Тел таш яра, таш ярмаса баш яра.
Тел җиде кат җир астыннан да таба.
Телдән килгән кулдан да килсен.
Теле барлар халык булган, теле юк лар балык булган.
Теле барның юлы бар.
Теле бозыкның күңеле бозык.
Телең белән ашыкма, эшең белән ашык.
Телең белән фикер йөртмә, акылың белән фикер йөрт.
Телең озын булса, гомерең кыска булыр.
Телне бал белән кисәләр.
Телнең буе кече, гөнаһы олы.
Тиле илчегә акыллы тылмач кирәк.
Туган телен кадерләгән халык кадерле булыр.
Тугры телемне тыя алмыйм, туганыма керә алмыйм.
Фил күтәрмәгәнне тел күтәрә.
Агач авыз, балта тел.
Ай-һай телең, тел очыңда безең.
Русчаны белмим, татарчаны аңламыйм.
Тел бистәсе, куян хастасы.
Тел өсте бал да май, тел асты ай да вай.
Телгә килсә очынган, эшкә килсә кычынган.
Телгә күршегә кереп тормый.
Теле авызына сыймый.
Теле белән тере агачны корытыр.
Теле көрәк, сүзе кибәк.
Теле сарыкныкы, теше бүренеке.
Теленә шайтан төкергән.
Телең булмаса, күптән карга күтәреп алып китәр иде.
Телең чыптадан булса, әллә кайчан тузып бетәр иде.
Сүз, аның төрләре. Сүзне үтәү. Чын һәм ялган. Сөйләм культурасы
Авыздагы сүзгә син ия, авыздан чыккач сүз ия.
Авызың кыек булса да, сүзең туры булсын.
Авызыңнан тозсыз сүзең чыкканчы, каерылып тезең чык-сын.
Агач башын җил бутый, адәм башын сүз бутый.
Адәм сөйләшеп, хайван иснәшеп таныша.
Адәмне әләк белән органчы, башына бәләк белән ор.
Аз сөйләгән аз ялгышыр.
Акыллы сүз алтыннан кыйбат.
Акыллы сүз тимер капканы да ачтыра ала.
Алдау бакыр акча кебек: бик кечкенә эшләргә генә ярый.
Асылынган кеше өендә бау турында сөйләшмиләр.
Ат кешнәшеп белешә, адәм сөйләшеп таныша.
Ат ычкынса тотылыр, сүз ычкынса тотылмас.
Ашның мае бар, сүзнең җае бар.
Аяк астыннан чыккан еланнан саклан, аяк астыннан чыккан яладан саклан.
Аңламаганга туры сүз дә кыйшык булып күренә.
Аңламый сөйләшкән авырмый үләр.
Әйткән бер сүзгә ышансаң, төпсез коега төшәрсең.
Әләкче, кеше өстеннән әләклим дип, үзен әләкләгән.
Бакма кешенең йөзенә, бак син әйткән сүзенә.